Odkrył bryłę o jedenastu ścianach, a potem jedenastka odkryła jego

W styczniu 1985 roku Janusz Kapusta, polski artysta mieszkający w Nowym Jorku, szykował wystawę i przy okazji natrafił na bryłę, której nikt wcześniej nie opisał. Ma jedenaście ścian, a dwie takie bryły złożone razem dają sześcian. Nazwał ją K-dronem. Od tamtej pory K-dron był już patentem, spektaklem dla dzieci, pustakiem, butelką i pomnikiem w Kole, niedaleko wsi, w której Kapusta się urodził. Sam doliczył się 168 zastosowań. Najpierw był pustak, który jego przyjaciel, rysownik Andrzej Czeczot, ochrzcił kapustakiem. Przy odsłonięciu pomnika w Kole, w 2009 roku, Kapusta pracował akurat nad butelką w kształcie K-dronu i cieszył się, że wreszcie ma odpowiedź dla wszystkich, którzy pytają, do czego ta bryła służy: „żeby można było się napić!” O samej bryle piszemy tutaj.

A potem, jak mówi, ta liczba zaczęła za nim chodzić.

„Weźmy liczbę 11. K-DRON ma 11 ścian. W ogóle liczba 11 stała się dla mnie ważna. Zaczęła mi towarzyszyć. […] Po prostu nagle czuję, że muszę się odwrócić – a tam jedenastka. Albo jej wielokrotność: 22, 33, 44…”

Opowiada, jak kiedyś wracał z konferencji z jakąś kobietą i mężczyzną, chyba z Teksasu. Mężczyzna podwoził ich na lotnisko, a kobieta strasznie się denerwowała, że nie zdąży. Spokojnie, zdążymy, mówi Teksańczyk. A skąd ty jesteś taki pewny?, pyta ona. Bo jak wyjeżdżaliśmy, to była 11:11.

„No i jak jeden człowiek tak robi, to można powiedzieć, że jest szaleńcem, ale jak pojawia się drugi, to sprawa wygląda już trochę inaczej.”

Właśnie wtedy, jak mówi, dotarło do niego, że jedenastka to nie tylko jego prywatne dziwactwo.

Na tym się nie skończyło. Kapusta ogłosił w Polsce konkurs na przedmiot oparty na K-dronie. Wygrała go dziewczyna, która odcięła jedną z jedenastu ścian, tę rombową, a z reszty zrobiła torbę. Nagrody wręczano o jedenastej. Godzinę później Kapusta spotkał się ze studentem, który przyjechał specjalnie z Gdańska, żeby pokazać mu fotel z K-dronu. Student wyrzucił z bryły wszystkie ściany poza rombową. Ona pozbyła się tej jednej ściany, on zostawił tylko ją, i to tego samego dnia. A jedenaście to przecież jeden i jeden.

Innym razem czytał dzienniki Tarkowskiego. Reżyser bał się latać i nie mógł wsiąść do samolotu do Szwecji, dopóki obok nie przejechał samochód z trzynastką na tablicy rejestracyjnej. Dla mnie jedenastka, dla niego trzynastka. Kapusta wypożyczył potem któryś z jego filmów. Film skończył się o 1:11, a po napisach i muzyce wszystko skończyło się równo o 1:13. Jego jedenastka i trzynastka Tarkowskiego spotkały się w jednym seansie.

I wtedy, widząc zatroskaną minę dziennikarza:

„Niech pan nie robi takiej zafrasowanej miny, bo ja nie do końca to wszystko poważnie mówię. Ja tylko chcę powiedzieć, że gdyby kosmos chciał się komunikować, to jak miałby to niby zrobić? On coś mówi, a ja nie rozumiem. No to ja mu proponuję taki kod: pokaż jedenastkę.”

Kapusta rysował dla The New York Timesa, był architektem i scenografem, a do tego odkrywcą, jak sam mówi, nieznanych praw złotego podziału. W 2025 roku dostał Order Orła Białego, najwyższe polskie odznaczenie.

A jego kod dla kosmosu to najlepszy opis tej strony, jaki znamy: pokaż jedenastkę.