Matematyka i nauka 1995
Według M-teorii wszechświat ma jedenaście wymiarów
Tłumaczenie automatyczne z angielskiego · oryginał na elevenarium.com
W 1995 roku fizyk Edward Witten doszedł do wniosku, że pięć rywalizujących ze sobą wersji teorii strun to tak naprawdę różne oblicza jednej teorii. Nazwał ją M-teorią. Działa ona tylko wtedy, gdy czasoprzestrzeń ma dokładnie jedenaście wymiarów: trzy, w których się poruszamy, czas i jeszcze siedem, zwiniętych tak ciasno, że ich nie widać.
Według Wittena M może oznaczać „magię, misterium albo membranę”, jak kto woli. A jedenastka nie wzięła się znikąd. Już w 1978 roku fizyk Werner Nahm wykazał, że jedenaście to największa liczba wymiarów, przy której teoria tego rodzaju w ogóle może działać. Jak widać, fizyka też ma skalę do jedenastu.
Na razie nikt nie wymyślił, jak M-teorię sprawdzić. Ale jeśli jest prawdziwa, to wszystko, łącznie z zegarem, na który co chwilę zerkasz, stoi na jedenastce.
Źródła
- M-theory, Wikipedia — po angielsku; ogłoszenie Wittena z 1995 roku i co oznacza M
- Eleven-dimensional supergravity, Wikipedia — po angielsku; Werner Nahm (1978), jedenaście jako największa liczba wymiarów