Historia 1918
Święto Niepodległości przypada 11 listopada
Tłumaczenie automatyczne z angielskiego · oryginał na elevenarium.com
11 listopada 1918 roku, w dniu, w którym na froncie zachodnim ucichły działa, Rada Regencyjna przekazała w Warszawie dowództwo nad wojskiem polskim Józefowi Piłsudskiemu, który dzień wcześniej przyjechał do miasta. Od 1795 roku Polski nie było na mapie: jej ziemie podzieliły między siebie Rosja, Prusy i Austria. Po 123 latach znowu była niepodległa.
Niepodległość nie przyszła jednego dnia, tylko kawałek po kawałku, przez kilka tygodni. Jedenasty wybrano, bo zbiegły się w nim dwie rzeczy: Piłsudski przejął w Warszawie dowództwo, a pierwsza wojna światowa dobiegła końca. Kiedy święto w końcu zapisano w ustawie, miało upamiętniać jedno i drugie, a także samego Piłsudskiego.
Ta data ma za sobą burzliwe dzieje. Świętem państwowym została dopiero w 1937 roku i przed wojną obchodzono ją tak tylko dwa razy. W czasie okupacji ludzie potajemnie malowali na murach „11.XI.1918”. W 1945 roku komuniści znieśli to święto i zastąpili je 22 lipca. 11 listopada wrócił w lutym 1989 roku i przez ten jeden rok Polska miała oficjalnie oba święta.
Dziś w Warszawie tego dnia odbywają się państwowe uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza, Bieg Niepodległości, organizowany od 1989 roku, i od 2010 roku Marsz Niepodległości, który organizatorzy nazywają marszem patriotycznym. To on przyciąga największy tłum: według szacunków z ostatnich lat od około 100 000 do prawie 300 000 osób.
A w Poznaniu 11 listopada to także dzień świętego Marcina, czyli rogali.
Źródła
- Narodowe Święto Niepodległości, Wikipedia — ustawa z 1937, zniesienie w 1945, powrót w 1989, Bieg Niepodległości
- Marsz Niepodległości, Wikipedia — szacunki z 2025 od około 100 000 (ratusz) do prawie 300 000 (organizatorzy); 250 000 w 2018 (policja)
- National Independence Day (Poland), Wikipedia — po angielsku