← Wróć do kolekcji

Historia 1918

Święto Niepodległości przypada 11 listopada

Tłumaczenie automatyczne z angielskiego · oryginał na elevenarium.com

Trzech polskich żołnierzy w długich oliwkowych płaszczach, środkowy trzyma złożoną biało-czerwoną flagę; za nimi szeregi żołnierzy i tłum z chorągiewkami
Święto Niepodległości na placu Piłsudskiego w Warszawie, 11 listopada 2012. Zdjęcie: Patryk Matyjaszczyk, CC BY-SA 3.0, z Wikimedia Commons

11 listopada 1918 roku, w dniu, w którym na froncie zachodnim ucichły działa, Rada Regencyjna przekazała w Warszawie dowództwo nad wojskiem polskim Józefowi Piłsudskiemu, który dzień wcześniej przyjechał do miasta. Od 1795 roku Polski nie było na mapie: jej ziemie podzieliły między siebie Rosja, Prusy i Austria. Po 123 latach znowu była niepodległa.

Niepodległość nie przyszła jednego dnia, tylko kawałek po kawałku, przez kilka tygodni. Jedenasty wybrano, bo zbiegły się w nim dwie rzeczy: Piłsudski przejął w Warszawie dowództwo, a pierwsza wojna światowa dobiegła końca. Kiedy święto w końcu zapisano w ustawie, miało upamiętniać jedno i drugie, a także samego Piłsudskiego.

Ta data ma za sobą burzliwe dzieje. Świętem państwowym została dopiero w 1937 roku i przed wojną obchodzono ją tak tylko dwa razy. W czasie okupacji ludzie potajemnie malowali na murach „11.XI.1918”. W 1945 roku komuniści znieśli to święto i zastąpili je 22 lipca. 11 listopada wrócił w lutym 1989 roku i przez ten jeden rok Polska miała oficjalnie oba święta.

Dziś w Warszawie tego dnia odbywają się państwowe uroczystości przy Grobie Nieznanego Żołnierza, Bieg Niepodległości, organizowany od 1989 roku, i od 2010 roku Marsz Niepodległości, który organizatorzy nazywają marszem patriotycznym. To on przyciąga największy tłum: według szacunków z ostatnich lat od około 100 000 do prawie 300 000 osób.

A w Poznaniu 11 listopada to także dzień świętego Marcina, czyli rogali.

Źródła